लेयर्स कुखुरा पालनमा झा दाजुभाई

क्षितिज विश्वकर्मा, लालबन्दी ।
सर्लाहीको ईश्वरपुर नगरपालिका ८ मा एउटा कृषि फर्म छ । पोखरीसहितको त्यस फर्ममा लेयर्स कुखुरा छन । त्यस फर्मको नाम हो ‘ईश्वरपुर बहुद्देशिय कृषि तथा पशु फर्म’ । स्थानीय अजित कुमार झासहित ३ दाजुभाई मिलेर ७ वर्षअघिबाट संचालन गरेको फर्ममा १८ हजार लेयर्स कुखुरा छन । अबको एक बर्षमा १२ हजार कुखुरा थपेर ३० हजार पु¥याउने लक्ष्यका साथ काम गरिरहनु भएका अजितको फर्ममा अहिले दैनिक करिव १६ हजार वटा अण्डा संकलन हुन्छ । जसबाट दैनिक २ लाखको कारोबार हुन्छ ।

अहिले एक ठाउँमा २ बिगाहा र अर्को ठाउँमा ३४ कट्ठा जग्गामा फर्म संचालन भईरहेको छ । २ बिगाहा जमिन आफ्नै हो भने ३४ कट्ठा ठेक्कामा हो । अहिले नजिकै तर दुई अलग ठाउँमा गरि १८ हजार कुखुरा पालिरहेका अजितको एउटा फर्ममा ९ हजार कुखुरा छन । अवको एक बर्षमा फर्मको क्षमता बढाएर ३० हजार कुखुरा पाल्ने उनको योजना छ । अहिले अजितको दुबै फर्ममा गरि ९ जनाले रोजगारी पाएका छन । हालसम्म फर्ममा लगानी मात्रै गरिरहेको बताउने अजित आफ्नो पारिवारीक पृष्ठभुमि नै यस्तै भएकोले आफुहरुलाई यसप्रति चासो लागेको प्रतिकृया दिन्छन । ‘बुवा भेट्नरीको जागीरे भएकैले कान्छो भाई अमित कुमार झा कान्तिपुर फर्मासिटिकल्समा जागीरे भयो । हामि ब्यवसायीक रुपमै कुखुरा पालनमा लाग्यौँ ।’ अजित भन्छन् ‘भाई पनि पशुपंक्षीको औषधि र पोषण सम्बन्धि उत्पादन निर्देशकको रुपमा जागीरे भएकाले हामिलाई यो पेशा गर्न सजिलो भएको छ ।

अहिलेसम्म बाहिरबाट डाक्टर तथा विज्ञको आवश्यकता नपरेको उनको भनाई छ । तिन हजार ६०० ओटा कुखुराबाट थालेको ब्यवसायमा अब एक पटक १२ हजार कुखुरामा लगानी गर्ने र त्यसपछि लगानी होल्ड गर्ने योजना अजितले सुनाए । १२ हजार कुखुरा थपेर ३० हजार पुगेपछि लगानी रोकेर त्यसबाट नै ब्यवसाय संचालन गर्ने योजनासहित अघि बढेका अजितलाई भारतसँगको खुला सिमानाकाले भने सताउने गरेको छ । सिमापारि सस्तोमा अण्डा पाईने र बेप्रवाह आयात हुने कारण आफुहरु मारमा रहेको अजितले बताए । भारतिय सेतो अण्डा नेपालमा प्रतिबन्ध भएपनि प्रशासनको बेवास्ताका कारण यहाँका बजारमा सेतो अण्डा खुलेआम बिक्रि भईरहेका छन । जसका कारण यहाँका ब्यवसायीले समस्या भोग्नुपरेको उनको अनुभव छ ।

दुई पटक कुखुरा मरेर लाखौँ घाटा ब्यहोरेका झा दाजुभाईले यहाँ कुखुरामा लाग्ने रोग पत्ता लगाउने राम्रो ल्याव समेत नभएको बताए । अहिलेसम्म कहिँ कतैबाट सहयोग तथा अनुदान समेत नपाएका झा दाजुभाईलाई यति प्रतिशत कमिसन दिने भए राम्रो सहयोग र अनुदान मिलाईदिने प्रलोभनसमेत आउँछ । उनिहरुले दाना बनाउने मिल समेत चलाउने प्रयत्न गरे । तर केहि बर्ष अघिसम्म बिद्युत नियमित नआउँदा मेसिन त्यत्तिकै थन्किएको छ । अब त्यो मेसिन पनि संचालन गर्ने प्रयास रहेको अजितले बताए । उनिहरुको माछा पोखरी पनि छ । पोखरी ठेक्का लागेको छ ।

लेयर्स अण्डा उत्पादनका लागि विशेष रूपमा पालिने कुखुराको जात हो ।