७० वर्ष यता नेपालको राजनीतिक प्रणालीमा आएको परिवर्तन र परिवर्तनले देखाएका सपना साकार पार्ने सन्दर्भमा राजनीतिक नेतृत्व चुकिराखेको अवस्था छ। ठूलो परिवर्तन भए पनि नागरिकले त्यसको महसुस गर्न पाएका छैनन्। मुख्य रूपमा राष्ट्र र राष्ट्रियताको सन्दर्भमा आधारित रहेर राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी सक्रिय देखिन्छ। यही प्रणाली भित्र बसेर राजसंस्थासहितको प्रजातन्त्र कसरी सम्भव छ ? राप्रपाका नेता राजाराम श्रेष्ठसँग कृष्ण तिमल्सिनाले गरेको कुराकानीको सम्पादित अंश :

राष्ट्र र राष्ट्रियता कमजोर भएको भनेर तपाईंहरू लागिरहनु भएको छ। राष्ट्र र राष्ट्रियता कमजोर भयो भनेर कसरी प्रमाणित गर्न सक्नुहुन्छ ?
अहिले राष्ट्र र राष्ट्रियता भन्ने विषय प्राय सबै राजनीतिक दलको लागि गौण विषय भएको छ। राष्ट्रियतामा क्रमिक रूपमा आँच आएको अवस्था छ। सबै राजनीतिक दलहरू व्यक्तिगत स्वार्थ भन्दा माथि उठेका छैनन्। पार्टी भित्र पनि आफ्नो प्रकारको गुटको स्वार्थ देखिन्छ। राष्ट्र र राष्ट्रियताको भावना बुझ्न मान्छेले छोडिसकेको छ। अहिले राष्ट्रिय एकताको भावना यसरी कमजोर भएर गएको छ कि राजनीतिक दलका मान्छेले राष्ट्रलाई आफ्नो स्वार्थ सिद्ध गर्न मात्र लागेको छ।

अहिले देखिएका भ्रष्टाचारका काण्डको कुरामा ठेलीका ठेली किताब बन्ने भइसक्यो। मुलुकको राष्ट्रियता बलियो बोलाउनको निम्ति यो गरेँ भन्ने राजनीतिक दललाई केही चासो छैन। अहिले एउटा दर्दनाक स्थिति, लज्जाबोधको स्थिति, सरकार बनाउन र टिकाउनको निमित्त विदेशीको अगाडि लम्पसार पर्ने। सरकार कहिले दक्षिणतिर अडेस लागेको छ। कहिले पश्चिम कहिले उत्तर तिर के गर्दा सत्ता प्राप्त हुन्छ। सत्ताको स्वार्थ लुटेर बस्न पाइन्छ भनेर स्वार्थका साथ लागिरहेको छ।

राप्रपाको कुरामा यो जन्मँदै वैकल्पिक राष्ट्रवादी प्रजातान्त्रिक शक्ति बनाउने भन्ने पवित्र उदेश्य लिएर बनेको हो। अहिले यो पनि मुलुकको राष्ट्रिय राजनीतिमा हस्तक्षेपकारी भूमिका निर्वाह गर्नसक्ने अवस्थामा हुनुपर्दथ्यो। यो राष्ट्रवादी शक्ति कमजोर भएको कारणले गर्दा राष्ट्रिय एकताको भावना पनि कमजोर भएर गएको छ। राष्ट्रियता हाम्रो पनि कमजोर भएको अवस्था छ।

राष्ट्रिय एकताको दस्तावेज संविधान हो। तर तपाईंहरू संविधान पनि मान्नु हुन्न, संविधानमा भएका मूलभूत कुरा किन सर्वस्वीकार्य हुँदैन ?
हामीले संविधानलाई पूर्ण रूपले मान्दैनौँ भनेको होइन। यो संविधानलाई हामीले आलोचित संविधान भनेका हौँ। राप्रपाले अंगिकार गरेको एजेन्डा यो संविधानले सम्बोधन गर्न सकेको छैन। त्यो भनेको जनताको भावना समेट्न सकेन।यो संविधान एउटा समाधान गर्नका निमित्त सफल भएन।२०७२ को यो संविधानले मुलुकमा समस्या सिर्जना गर्नेबाहेक समस्या समाधान गर्ने कुनै काम गर्न सकेन। कुनै पनि देशको संविधान भनेको मुलुकमा भएको व्यवधानलाई समाधान गर्नुपर्ने ठाउँमा यो संविधान आफै समस्याको रूपमा उत्पन्न भएको कारणले गर्दा यसप्रति नेपाली जनताको आस्था र भरोसा छैन। यो संविधान रहेसम्म मुलुकको भविष्य झन् अनिश्चित र अन्योल हुने खतरापूर्ण अवस्था छ।

यो संविधानलाई वास्तवमा नेपाली जनतादेखि राष्ट्रपतिसम्मले मानेका छैनन्। मौका पर्यो भने यो संविधानको उल्लङ्घन गर्ने काम सरकार र राष्ट्रपति आफैले गरिराखेको कयौँ उदाहरणहरू विगतको घटनाक्रमबाट हामीले हेरिराखेका नै छौँ। त्यसकारण यो संविधान समाधान होइन।आफै व्यवधान हुन्छ।

यो व्यवधान हो भने तपाईंहरू यो संविधानलाई उपभोग गर्ने सन्दर्भमा आफ्नो अनुकूलमा प्रयोग गर्न पाइयो। संविधानमा तपाईंहरू भित्रै बसेर सरकारमा पनि गइदिने सभामुख पनि खाइदिने मुख्यमन्त्री पनि दाबी गर्दिने आफ्नो प्रतिकुल भइदियो भने आलोचना मात्र गर्ने एकरूपता हुनु पर्दैन ?
हामी द्वन्द्व सिर्जना गरेर मुलुकलाई भड्खालोमा पारेर आफ्नो राजनीतिलाई अगाडि बढाउ चाहदैनौं। शान्तिपूर्ण ढङ्गबाट जनताको अभिमतमा जनताको बलमा जनताको तागत र समर्थनमा यो संविधानलाई परिवर्तन गर्नुपर्छ र गर्न सकिन्छ भन्ने अभिप्रायले हामी लागि परेका छौँ। यो प्रदेश तिर सभामुख खाइदिने मुख्यमन्त्री दाबी गर्दिने सन्दर्भमा पार्टी भित्र धेरै ठुलो विवाद छ।

राप्रपा मात्र होइन कुनै पनि पार्टी वा व्यक्ति एकै पटक दुई वटा बाटोमा हिँड्न सक्दैन। त्यो सम्भव पनि छैन। दुई वटा बाटोमा हिँड्दा लक्ष्यमा पुगिँदैन। प्रदेशको विरुद्धमा संघीयता खारेज गर्नुपर्छ भनेर लाग्ने पार्टीले यो सरकारमा यता कता भागबन्डा गर्न खोज्दा जनताले नपत्याउने र पार्टीको निम्ति पनि एउटा असहज स्थिति भइरहेको अवस्थामा यो सत्य कुरा हो।

यो संघीयताको कारणले गर्दा मुलुकमा महंगी र भ्रष्टाचार बढेर गएको छ। यो संघीयता खारेज नगरेसम्म मुलुकको समृद्धि सम्भव नै छैन। यो जनताको इच्छा आकांक्षा र राष्ट्रको आवश्यकता अनुसार आएको होइन।

यसले मुलुकलाई समृद्ध बनाउनुको साटो संकटपूर्ण अवस्थाबाट लिएर जाने कुरा अहिले प्रष्ट भइरहेको छ। नेपाली जनताको होइन बाह्य मानसिकताको उपज हो। मुलुकको हितको निमित्त यो राख्नु हुँदैन। सकेसम्म छिटो संघीयता खारेज गर्नुपर्छ।

तपाईंहरूको यही एजेन्डा बोकेका शक्तिहरूमा पनि एकता छैन। राष्ट्रवादीको एउटा मोर्चा र संयुक्त रूपमा राष्ट्रवादीको आन्दोलन किन चलाउन सक्नु भएन ?
कुनै पनि राजनीतिक दलका वैचारिक आधार जग भनेको सैद्धान्तिक आधार नै हो। त्यो वैचारिक पक्षलाई कमजोर बनाएर राजनीति गर्छु भन्ने कुरा लामो समयको लागि राम्रो होइन। अहिलेको राजनीतिक अवस्था नैतिकताको बलमा मूल्यमान्यताको आधारमा राजकीय सञ्चालन गर्ने होइन। अहिले आफ्नो व्यक्तिगत सुविधा अनुसार स्वार्थको आधारमा त्यो सिद्धान्तलाई सदुपयोग दुरुपयोग गर्ने चलन छ।

अहिलेको सन्दर्भमा पार्टी भित्रको एकतालाई मात्र बलियो बनाउने होइन। यो सिद्धान्तलाई स्वीकार गर्ने सबै राष्ट्रवादी शक्ति एक ठाउँमा नआएसम्म मुलुकको समस्याको समाधान असम्भव छ। यति जटिल अवस्थामा मुलुक पुगेको छ कि भएका समस्या समाधान होइन थप नयाँ समस्या उत्पन्न भएका छन्।यो अवस्थामा कुनै पनि एउटा व्यक्तिले वा राजनीतिक दलहरूले समस्या समाधान गर्छु भन्ने सम्भव नै छैन। यसको निम्ति राष्ट्रवादी शक्तिहरू एक ठाउँमा उभिनुपर्छ। यो अवस्थाबाट देश गइरहने हो भने देश नै रहने नरहने अवस्थामा पुगिरहेको छ।

अहिले हरेक कुराको दृष्टिकोण नकारात्मक भएको छ। जता गयो आर्थिक मन्दी छ बेरोजगारीका कुरा विकराल बनेको छ। बेरोजगारी सिर्जना गरेको जनताले होइन राजनीतिक दल र सरकारले नै हो। यहाँ निरंकुश भनिएको पञ्चायत व्यवस्थाले स्थापना गरेका ठुला ठुला कलकारखाना कौडीको मूल्यमा बेच्ने काम भयो। यस्तो वातावरण सिर्जना भएकोले युवाहरू यो देशमा बस्न सक्ने अवस्था नै भएन।

हामी समृद्धिका कुरा गर्छौँ। हरेक कृषिको समयमा कृषकले मल पाएका छैनन् उत्पादन छैन। बजार व्यवस्थापन छैन। रोजगारी छैन। यो सबै कुरामा कमिसन र भ्रष्टाचारको खेल छ। सहज रूपमा कुनै पनि वस्तुको आपूर्ति भयो भने त्यहाँ आर्थिक चलखेल गर्न पाइँदैन।

समृद्धितब हुन्छ जब हामी यहाँ उत्पादन बढाउँछौँ। उत्पादित वस्तुको बजारीकरण हुन्छ र रोजगारीको सिर्जना गर्नुपर्यो कृषिमा आधुनिकीकरण हुनुपर्यो। हामी आफ्नो बलियो श्रम बाहिर निर्यात गर्छौ र महंगा सामान आयात गर्छौ। यसले संवृद्धि हुँदैन।

यहाँ उत्पादन बढाउनु पर्यो र त्यसलाई बाहिर निर्यात बढाउनु पर्यो। भाषणले विकास हुँदैन। जनताले अब कसले मिठा कुरा गरेर ठग्ने र कसले राम्रो काम गर्ने भनेर जनताले सबै चिन्न थालेका छन्।

अहिलेको स्थितिमा अहिलेको युवा जो देश बनाउने हतियार हो। त्यसलाई चाहिँ बाहिर पठाएर उसले यो देशमा भविष्य देखेको छैन। युवालाई नेपालमै बसेर केही गरौँ भन्ने भावना विकसित गराउने र त्यो अवसरको सिर्जना गराउने त सरकारले राजनीतिक दलले हो। यहाँ राम्रो काम गर्ने र राम्रो मनसाय भएका मान्छेहरू बाहिर गएपछि त यहाँ विकास हुन सक्दैन।

राष्ट्रवादी शक्तिको बीचमा एकता हुनुपर्छ भन्दै गर्दा राष्ट्रवादी विचारकको बीचमा ध्रुर्वीकरणको आवश्यकता देखिराखेको छ। यो सम्भावना छ त ?
सम्भावना नभएको होइन।अहिले आवश्यक छ। अहिले देशको स्थिति भयावह छ। हाम्रो आर्थिक सूचाङ्कहरू सबै नकारात्मक छन्। सहकारीमा पैसा राख्ने कम छन्। त्यसमा पनि राखेकै पैसा निकाल्न पाइँदैन। यो अवस्था अरु वित्तीय संस्थामा नपरोस् भन्ने प्रयास गर्नुपर्यो तर त्यो प्रयास कतै पनि भएको छैन।

देश जोगाउनु ठुलो कुरा हो। देशको सार्वभौम सत्ता र राष्ट्रियताको पहिला रक्षा गर्नुपर्छ। यसको रक्षा नगरी राजनीति गर्न सक्दैनौ भन्नेमा राजनीतिक दलका नेताहरुमा हुनुपर्छ। तर अहिले सबै ठुला राजनीतिक दल भन्नेहरूमा नेताहरू विदेशीको इसारामा चल्ने र यहाँ अस्थिरता निम्त्याउने काममा सक्रिय छन्। त्यसको लाभ उठाउने जुन विदेशी शक्तिको लामो समयदेखिको योजनाको निमित्त काम गर्ने सबै लाहुरे छन् नेपालमा। यस्तो स्थितिमा राष्ट्रवादी विचार बोक्ने अरु राजनीतिक दलका नेताहरू धेरै छन्। उनीहरूको बीचमा पनि एकता गरेर देश जोगाउन सबै लाग्नुपर्छ।

मान्छे व्यक्तिगत स्वार्थबाट नै उठ्न सकेन। त्यसैले व्यक्तिगत स्वार्थ, राजनीतिक स्वार्थ र पार्टीगत स्वार्थ भन्दा माथि उठ्न सकेन कुनै पनि आफ्नो स्वार्थ नभएको संस्थाको रूपमा राजसंस्थाको अभिभावकत्व तीब्र रूपले फैलिराखेको छ। त्यो राजसंस्थाको अभिभावकत्त्वको अभावमा अहिले मुलुक बेसहारा भएको छ। कुनै सहारा नै छैन। जसले जे गरे पनि हुनेछ। संविधान कानुन केही मान्नु पर्दैन। जति खाए पनि भयो। हाम्रो नेताहरू जति खाए पनि नअघाउने यस्तो स्थितिमा देश समृद्ध बन्दैन।

सार्वभौमसत्ता वा राष्ट्रिय एकता र अखण्डता भन्ने कुरामा भूगोल मात्र राष्ट्रियता हो त ?
राष्ट्रियतामा भूगोलसँगै जनता ,सरकार र त्यहाँको संस्कृति परम्परा पनि जोडिन्छन् । राष्ट्रियताको नाममा आउने विषयवस्तुलाई समाप्त गर्ने योजनाबद्ध ढंगबाट यो विदेशी शक्तिको इसारामा हाम्रा नेताहरूले गरीरहेका छन्। यसले समाप्त पर्छ। यो देशमा रोजगारी सिर्जना गरेर यहाँ बसौँबसौँ लाग्ने बनाउनुपर्यो। युवाहरूलाई पेट पाल्न बाध्यतावश बाहिर जानुपर्ने अवस्था त यी राजनीतिक दलहरूले सिर्जना गरेका हुन्। यहीँ उत्पादन बढाउने, योजना ल्याउने काम सरकारले गर्नुपर्छ। केवल भूगोल मात्र राष्ट्रियता होइन।

तपाईंहरूमाथि भारतका हिन्दुवादी सङ्गठनबाट पैसा ल्याएको गम्भीर आरोप छ ? भोलि पैसा सकिएपछि यो एजेन्डा बिर्सनु हुन्छ कि ?
पुष्टि नहुने आरोप लगाएर के गर्ने ?एउटा हिन्दुत्वको भावना बढेर गइराखेको छ। त्यो भावनालाई रोक्न एउटा पासा फालिएको मात्र हो। त्यसमा कुनै सत्यता छैन। हिन्दु, बौद्ध, मुस्लिम भनेर हामीले धर्म भन्छौँ यो सम्प्रदाय हो, धर्म होइन।धर्मभनेको परिवर्तन हुँदैन। सूर्यको धर्म तापक्रम दिनु हो। त्यो परिवर्तन हुँदैन। बरु सम्प्रदाय परिवर्तन हुन्छ।

हिन्दु राष्ट्रको जुन पहिचान हो। त्यसलाई जोगाउन राप्रपा निरन्तर रूपमा लागिरहेको छ। त्यो केवल राप्रपाको स्वार्थको निमित्त होइन। यसमा राष्ट्रको स्वार्थ, राष्ट्रको इज्जत, सान र गौरव गाँसिएको छ। हिन्दु राष्ट्रले मुलुकमा आर्थिक समृद्धि पनि ल्याउन सक्ने अवस्था छ किनभने यो त विश्वका एक मात्र पर्यटकीय हिसाबबाट हिन्दु राष्ट्र हो। यहाँ भएको सांस्कृतिक धार्मिक कुराहरू अवलोकन गर्न करोडौँ पर्यटकहरू भित्र्याउन सक्ने अवस्था छ।

तपाईंहरूको उदयसँगै अर्को राजनीतिक शक्तिको पनि उदय भयो। कोही घण्टी बजाएर आए कोही लौरो लिएर आए। एजेन्डाका हिसाबबाट नयाँ शक्तिलाई कसरी लिनु भएको छ ?
ठुला राजनीति पार्टी पूर्ण रूपमा असफल भए। जनतालाई जुन आशा देखाए तर नेपाली जनताका इच्छा आकांक्षा पुरा गरेनन्।पुरा गर्ने चेष्टा पनि गरेनन्। जसको कारण जनतामा निराशा छायो। उनीहरू पूर्ण रूपमा असफल भएपछि यसको विकल्पमा आएको राप्रपा घोषणा हुँदा नै यसको प्रस्तावनामा प्रजातान्त्रिक राष्ट्रवादी वैकल्पिक शक्ति भनेर स्थापित भयो। ती कांग्रेस, माओवादी, एमालेले पूर्ण रूपमा असल भइसकेपछि विकल्पका रूपमा रहेको राप्रपाको उदय हुनुपर्ने वा पहिलो शक्तिको रूपमा राप्रपा हुनुपर्ने हो।

एउटा वैचारिक सैद्धान्तिक पक्षबाट विकल्पको उपाय राप्रपा नै हो। अब त्यति हुँदाहुँदै पनि राप्रपा पहिलो शक्तिको रूपमा किन उदाउन सकेन भन्ने कुरा विश्लेषणको स्थिति छ यसको समीक्षा गर्नुपर्छ। नयाँ शक्तिहरूको कुरामा विकल्प खोज्ने क्रममा कुनै नीति विचार सिद्धान्त नभएको व्यक्ति दलको पक्षमा जबरजस्ती ढङ्गबाट नेपाली जनताले त्यो आक्रोश पोख्ने काम गरेका हुन्। पुराना ठुला राजनीतिक दलहरूको विकल्पको रूपमा वास्तवमा राप्रपा नै हो। हामीले त्यो मार्केटिङ गर्न सकेनौँ। असली चिजको विज्ञापन हुन समय लाग्छ।

आवधिक निर्वाचन मिसन २०८४ भनेर कतिपय राजनीतिक दलहरू लागि रहेका छन्। तपाईंहरूको ८४ सम्म पुग्दै गर्दाको रणनीति के छ ?
हामीले राप्रपाको निम्ति दुई चार सिट बढाउने भन्ने होइन। राप्रपाले त मुलुक जुन अहिले खतराको स्थितिमा छ। राष्ट्रियताको स्थिति ज्यादै नाजुक भएर गइरहेको छ। त्यसलाई कसरी उठाउने कसरी राष्ट्रियतालाई बलियो बनाउने भन्ने कुरा हो।

दुई चार सिट जित्ने सरकारमा भागबण्डा गर्ने सरकारको नेतृत्व गर्ने काममा अहिले राप्रपा लागेको छैन। अहिले चुनावलाई भन्दा पनि आन्दोलन गरेर राप्रपाले लिएको एजेन्डालाई स्थापित गर्ने र त्यसलाई नै पहिलो प्राथमिकता मानेर गइरहेको छ चुनावमा ध्यान दिएको छैन। राप्रपा अब सितिमिति रूपमा फुट्दैन।

राप्रपाले राजसंस्था फिर्ता ल्याउँछ ?
राप्रपा राजसंस्था फिर्ता गराउनको निमित्त राजसंस्था पुरस्थापना गर्नको निमित्त निरन्तर लागिरहन्छ। जबसम्म मुलुकमा राजसंस्था फिर्ता हुँदैन तबसम्म मुलुकको सुरक्षा सम्भव छैन।

संघीयता खारेज गर्नु हुन्छ ?
संघीयता राप्रपाको एकल एजेन्डा होइन। मुलुकको एजेन्डा हो। संघीयता यो मुलुकको निमित्त गलगाँड हो। यो मुलुकको रक्षाको निमित्त राजसंस्था सहितको लोकतन्त्र अपरिहार्य छ। हिन्दु राष्ट्र कायम हुनुपर्छ। हिन्दु राष्ट्रको पहिचानलाई विदेशी शक्तिको इसारामा जसरी समाप्त पारियो। जो हिजो हिन्दु राष्ट्र समाप्त पारेर गणतन्त्र ल्याउने, संघीयता ल्याउने जो गणतन्त्रको पक्षधर थिए। ती नै अहिले निराश भएका छन्। गणतन्त्र र धर्मनिरपेक्षबाट नागरिक निराश भएका छन्। हामी त सुरुदेखि नै यो धर्म निरपेक्षता गणतन्त्र संघीयता मुलुकको निमित्त हितकार छैन भनेका हौँ। अहिले अरूले पनि भन्न थाले त्यसकारण यो धर्म निरपेक्षता, गणतन्त्र र संघीयता रहँदैन।

खबर हब डट कमबाट साभार

काठमाडौँ । प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल प्रचण्ड एसियाली खेलकुद महोत्सवको उद्घाटन समारोहमा सहभागी भएका छन् । प्रधानमन्त्री प्रचण्ड शनिबार साँझ एसियाली खेलकुद महोत्सवमा उद्घाटन समारोहमा सहभागी भएका हुन् । 
त्यसअघि आजै दिउँसो चार बजे प्रधानमन्त्री प्रचण्ड नेतृत्वको प्रतिनिधिमण्डलले चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिनपिङ सँग भेटवार्ता गरेको थियो । साथै राष्ट्रपति सीले एसियाली खेलकुदमा सहभागी हुन आएका विशिष्ट पाहुनालाई दिएको दिवा भोज कार्यक्रममा पनि प्रधानमन्त्री प्रचण्ड सहभागी भएका थिए ।

प्रधानमन्त्री प्रचण्ड शनिबार बिहान चिनियाँ समय अनुसार १०ः १० बजे चीन पुगेका थिए ।  उनको चीन भ्रमण एकसाताको हुनेछ । प्रधानमन्त्री हाङचौंबाट, बेइजिङ, छोङछिङ, तिब्बत र छेन्दु हुँदै ३० सेप्टेम्बरमा नेपाल फर्कने कार्य तालिका रहेको छ । 

काठमाडौं  । राप्रपा अध्यक्ष राजेन्द्र लिङ्देनले प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डलाई पदबाट राजीनामा दिन सुझाव दिएका छन् ।

सोमबार बसेको प्रतिनिधिसभा बैठकमा उनले देशको स्वाधिनताविरुद्ध अभिव्यक्ति दिएको भन्दै नैतिकताका आधारमा राजीनामा दिन आग्रह गरे । ‘प्रधानमन्त्रीमा नैतिकता छ भने राजीनामा दिनुुस्,’ उनले भने ।

बोली चिप्लिँदा तत्कालीन कानुनमन्त्री शेरबहादुर तामाङले राजीनामा दिएको प्रसङ्ग कोट्याउँदै उनले प्रधानमन्त्री प्रचण्डले पनि राजीनामा दिनुपर्ने बताए । मिटरब्याजपीडितलाई न्याय दिन ल्याइएको विधेयक अन्तिम दिन पेस गर्न खोजिएकोप्रति आशंका उब्जिएको उनको भनाइ छ ।

बारा प्रहरीले १सय ६८केजी लागुऔषध गाँजा बरामद गरेको छ । कोहल्बि वडा नं ५ स्थित स्थानिय  जितेन्द्र चौधरीको घरमा लुकाई छिपाई राखेको भन्ने सुकारको आधारमा घरको खोजी गर्ने क्रम सो लागुऔषध गाँजा फेला पार्न सफल भएको जिल्ला प्रहरी कार्यालयका प्रवक्ता प्रहरी नायब उपरीक्षक पुरुषोत्तम पाण्डेले जानकारी दिए ।

ईलाका प्रहरी कार्यलय कोहल्बीबाट प्रहरी निरिक्षक भोलामा सिहं अधिकारीको कमाण्डमा खटिएको टोलीले सो गाँजा बरामद गरेको हो । घरमा कोहि पनि नभएकाले प्रहरीले स्थानिय जनता र जनप्रतिनिधीको रोहवरमा घरको ताल्चा फुटाई चेज-जाँच गरेको थियो । घरधनि नभेटिए पनि थप अनुस्धानको लागी उनिहरुको खोजी कार्य भईरहेको प्रवक्ता प्रहरी नायब उपरीक्षक पाण्डेले लिड न्युजलाई जानकारी दिए ।

पछिल्लो हप्ता मात्रै बारामा करिब ३ सय गाँजा प्रहरीले बरामद गरेको थियो । सो गाँजा भारत लैजान लागेको  प्रहरीले आशङ्का गरेको थियो ।

दोलखा : दोलखा जिल्लामा उत्पादन भएको कफी विभिन्न देशमा निर्यात हुन थालेको छ। यहाँ उत्पादित कफी हाल इटाली, फ्रान्स लगायतका देशमा निर्यात हुन थालेको हो। दोलखाको कालिञ्चोक-८ सुनखानीमा रहेको नीलकमल कृषि सहकारीले स्थानीय स्तरमा उत्पादन भएको कफी संकलन गर्दै आएको छ। 

कफी बजार व्यवस्थापनका लागि द फेस्को हिमालयन कम्पनी काठमाडौंसँग व्यापार सम्झौता गरेर सहकारीको नाम र लोगोसहितको कफी इटाली र फान्स लगायतका देशमा निर्यात सुरु भएको सहकारीका संस्थापक अध्यक्ष टहल आचार्यले बताए।  

गत वर्ष सहकारीले गाउँमा उत्पादित कफी खरिद गरी परीक्षणका लागि काठमाडौं पठाएको थियो। यो वर्ष धेरै उत्पादन वृद्धि भएकाले सहकारीका सदस्यहरूको आयआर्जनमा सहयोग गर्न सम्झौता गरेको उनको भनाइ छ। 

संस्थाका शेयर सदस्यहरूले उत्पादन गरेको साढे दुई क्विन्टल कफी सहकारीले प्रति केजी पाँच सय रुपैयाँमा खरिद गरी फेस्कोलाई प्रति केजी ५७५ का दरले १ लाख ४३ हजारको कफी बिक्री गरेको छ। 

कफीको उत्पादन र बजारको सम्भावनालाई अध्ययन गरेर सहकारीले यस वर्ष  सहकारीका १७ सय  सेयर सदस्यमध्ये कफी उत्पादन गर्दै आएका सदस्यलाई छनौट गरी ५१ जना कृषकलाई कफी सम्बन्धी तालिम प्रदान गरेको छ। तालिम प्रदान गरी ६ हजार कफीका बिरुवा वितरण गरेको सहकारीका अध्यक्ष कल्पना खरेलले बताइन्।

काठमाडौं । कलेजो शरीरको महत्त्वपूर्ण अंग हो, जसले खाना पचाउन मात्र नभई शरीरबाट विषाक्त पदार्थ बाहिर निकाल्न मद्दत गर्छ । साथै कलेजोले ग्लुकोजको रूपमा ऊर्जा भण्डारण पनि गर्छ ।

तर खराब दिनचर्या र अव्यवस्थित खानपानका कारण कलेजोमा बोसो जम्ने अर्थात् ‘फ्याटी लिभर’को समस्या धेरैमा देखिन थालेको छ । यसरी जम्ने बोसोले कलेजोको कार्यक्षमतामा अवरोध पुर्‍याउँछ ।

कलेजोमा पाँच प्रतिशतभन्दा अधिक बोसो जमेमा फ्याटी लिभर हुन्छ । जीवनशैलीमा सुधार गरेर फ्याटी लिभरको समस्यालाई कम गर्न सकिन्छ । यसको खासै संकेत हुँदैन । यद्यपि समयमै उपचार नगरे यसले स्वास्थ्यमा दीर्घकालीन तथा गम्भीर समस्या निम्तिन सक्ने ग्यास्ट्रोइन्ट्रोलोजिस्ट डा. अखिलेश कश्यप बताउँछन् ।

‘धेरै चिल्लो तथा कार्बोहाइड्रेटयुक्त खाना खाने र शारीरिक रूपमा सक्रिय नहुने दैनिक व्यायाम नगर्ने व्यक्तिको शरीरमा बोसो जमेर मोटोपनको समस्या देखिन थाल्छ । त्यस्ता व्यक्तिमा मोटोपनको समस्यासँगै फ्याटी लिभरको समस्या पनि देखिन्छ,’ उनी भन्छन् ।

पहिले कलेजो सुन्निएर बिस्तारै कलेजो सुक्दै जाने र काम गर्न नसक्ने लिभर सिरोसिसको समस्या मदिरापनको अत्यधिक सेवन र हेपाटाइटिस बी र सीको कारण हुने गर्थ्यो  । तर पछिल्लो समय फ्याटी लिभरका कारण लिभर सिरोसिस हुनेको संख्या बढेको पाइएको डा. कश्यप भन्छन् ।

धेरैजसो व्यक्तिमा फ्याटी लिभरको कुनै लक्षण नदेखाउन पनि सक्छ । तर केहीलाई थकान, पेटको माथिल्लो दायाँपट्टि असुविधा वा भारी महसुस हुन सक्ने उनी बताउँछन् ।

जटिलता

कलेजोमा बोसो जम्मा हुँदा कलेजोको कार्यक्षमता पूर्ण रूपमा प्रभावित हुन्छ र यसका कारण कलेजोले काम गर्दैन । यसको उपचार गरिएन भने यसबाट पीडित व्यक्तिलाई ‘लिभर सिरोसिस’को समस्या हुन सक्ने कश्यप बताउँछन् ।

‘लिभर सिरोसिस हुँदा खानाको नलीको नशा फुटेर मुखबाट रगत आउने, बेहोसपन, शरीरमा प्रोटिनको कमी भएर हातखुट्टा सुन्निने, पेटमा पानी भरिने र फ्याटी लिभरको समस्या बढ्दै जाँदा क्यान्सर लगायतका गम्भीर समस्या निम्तन सक्छ,’ उनी बताउँछन् ।

फ्याटी लिभरबाट कसरी बच्ने ?

स्वस्थ जीवनशैली अपनाएर, खानामा चिल्लो कम गरेर, लिभरलाई संक्रमण हुनबाट बचाएर फ्याटी लिभर तथा यसको जटिलताबाट जोगाउन सकिन्छ । त्यस्तै फ्याटी लिभर हुनबाट बच्ने एक उपाय मदिरा सेवन नगर्नु पनि हो ।

‘मोटोपन तथा अस्वस्थकर खानाका कारण फ्याटी लिभर भएमा शारीरिक गतिविधि बढाउनु पर्छ । दैनिक व्यायाम गरेर शरीरको बोसो घटाउनुपर्छ,’ डा. कश्यप भन्छन् ।

उपचार

फ्याटी लिभरको विभिन्न स्टेज हुन्छ । पहिलो, दोस्रो, तेस्रो र चौथो स्टेजपछि फाइब्रोसिस र सिरोसिसको स्टेजमा पुग्यो भने त यसको कुनै उपचार हुँदैन । कलेजो प्रत्यारोपण नै गर्नुपर्ने हुन्छ ।

‘फ्याटी लिभरको अवस्था मात्र छ भने फाइब्रोसिस र सिरोसिसको अवस्थासम्म पुग्नबाट बचाउन सकिन्छ । यसको लागि खानपानमा विशेष ध्यान दिने र दैनिक व्यायाम गर्नुपर्छ,’ डा. कश्यप भन्छन्, ‘कसैलाई लिभर फङसन टेस्ट गर्दा सामान्य आएन भने औषधिको सेवन पनि गर्नुपर्ने हुन्छ ।’

ध्यान दिनुपर्ने कुरा

कलेजोमा बोसो जम्न नदिन चिल्लो र कार्बोहाइड्रेट कम भएको खानेकुरा खानुपर्छ । मधुमेह, कोलेस्टेरोल र उच्च रक्तचापको समस्या भएकालाई यो समस्याले पनि सताउन सक्ने भएकाले उनीहरूले मधुमेह, उच्च रक्तचाप र मोटोपन नियन्त्रणमा विशेष ध्यान दिनुपर्छ ।

फ्याटी लिभरको प्रारम्भिक चरणमा बिरामीमा कुनै लक्षण देखिंदैन । बिरामीले अन्य कुनै स्वास्थ्य समस्याका कारण चिकित्सकको सल्लाहअनुसार सिटी स्क्यान गर्दा फ्याटी लिभर भएको पाइएको छ । त्यसैले मोटोपन, कोलेस्टेरोल, मधुमेह र उच्च रक्तचापको समस्या भएको व्यक्तिले समय-समयमा स्वास्थ्य जाँच गरिरहनुपर्छ ।

काठमाडौँ — राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका सभापति रवि लामिछानेले सत्ता गठबन्धनमा भएको शक्ति बाँडफाँटबमोजिम पार्टीले गृह मन्त्रालय नपाएपछि सरकारबाट बाहिरिने निर्णयमा पुगेको बताएका छन् । केन्द्रीय समितिको बैठकपछि आइतबार आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा बोल्दै उनले सरकारमा पार्टीले गृह मन्त्रालय नपाउने भएपछि सरकारबाट बाहिरिने निर्णयमा पुगेको बताएका हुन् ।

‘गृह मन्त्रालय हामीले शक्ति बाँडफाँटमा गठबन्धनमा सम्झौता गरिसकेको विषय हो । त्यहीअनुसार पार्टीले पाउनुपर्छ भनेका थियौं,’ उनले भने, ‘प्रधानमन्त्रीले तपाईं पार्टी अध्यक्ष भएको हिसाबले तपाईं आफैँ हुँदा गृह मन्त्रालय ठीक थियो, अब हुँदैन भन्नुभयो । हामीले गृह मन्त्रालयबाटै धेरै डेलिभेरी दिन सक्थ्यौं भन्ने थियो, त्यो नभएपछि हामी रहेनौं रवि लामिछाने भन्नुभयो।’

उनले आफूले पनि पुनः गृहमन्त्री बन्न चाहेको, तर सत्ता गठबन्धनमा स्वीकार्य नभएपछि सरकारबाट बाहिरिएको बताए । ‘हामीले गृह नै माग्नुको कारण छ । सरकारमा गइसकेपछि हामीले डेलिभेरी दिनुपर्ने हुन्छ । त्यो डेलिभेरी जहाँ हुन्छ, त्यहाँ जाने हो,’ उनले भने, ‘मैले नै नपाएका कारण सरकार छोडेको होइन ।

बारा / निजगढ

       निजगढका लायन्स क्लबहरुले माघ ८ र ९ गते निजगढका विभिन्न वडाका अतिविपन्न परिवारमा सिरक वितरण गरेका छन ।

लायन्स क्लब अफ निजगढ, लायन्स क्लब अफ निजगगढ पिस, लायन्स क्लब अफ निजगढ सिटी, लायन्स क्लब अफ निजगढ युथ, लायन्स क्लब अफ बारा ग्यालेक्सी र लायन्स क्लब अफ महागढीमाईले निजगढ नगरपालिका वडा नम्बर १, २, ३, ४, ५, ७, ९, १० र १३ मा १ सय २६ थान सिरक संयुक्त रुपमा वितरण गरेको हो । लायन्स क्लबले यस अघि पनि विभिन्न विधामा रहेर सहयोगहरु गर्दै आएको र आगामी दिनहरुमा पनि सहयोग गर्ने बताउछन लायन्स क्लबका जोन चेयर पर्सन पवन श्रेष्ठ । 

सिरक वितरण कार्यक्रममा वडा नम्बर ५ का वडा अध्यक्ष सुर्यबहादुर थापा र सो वडाका वडा सदस्यहरुले विपन्न परिवारलाई सिरक सहयोग गरेकोमा लायन्स क्लब निजगढलाई धन्यवाद दिएका थिए ।

यसै बीच हिजो पनि लायन्स क्लब .निजगढले निजगढ नगरपालिकाको सिगौलका विपन्न परिवारमा ३० जनालाई सिरक वितरण गरेको थियो । क्लबले निजगढ नगरपालिका वडा नम्बर १, २ र ३ का अति विपन्न १०/१० गरी ३६ परिवारलाई हिजो न्यानो सिरक वितरण गरेको हो ।  

सिरग वितरण कार्यक्रममा एडिस्नल क्याबिनेट ट्रेजर दीपेन्द्र श्रेष्ठ, एरिया कोर्डिनेटर होम प्रसाद न्यौपाने, डिस्ट्रिक चियर्स पर्सन खड्ग प्रसाद उप्रेती, जोन चियर्स पर्सन पवन श्रेष्ठ, लायन्स क्लब अफ निजगढका प्रेसिडेन्ट अरुण सर्राफ , लायन्स क्लब अफ निजगढ पिसका प्रेसिडेन्ट विनोद घिमिरे, लायन्स क्लब अफ निजगढ सिटीका प्रेसिडेन्ट विष्णुगोपाल रिसाल, लायन्स क्लब अफ निजगढ युथका प्रेसिडेन्ट जनक श्रेष्ठ लगायतको उपस्थिति रहेको थियो । क्लबले यस अघि पनि हजारौँ थान विभिन्न प्रजातिका रुखका विरुवा र अतिविपन्न विद्यार्थिहरुलाई झोला वितरण , मेघा हेल्थ क्याम्प, महिला प्रजनन् स्वास्थ्य सम्बन्धी धेरै सामाजिक कार्यहरू गर्दै आएको छ ।

बारा /कोल्वि

चिसोबाट प्रभावित बाराका १०० भन्दा बढि गरिब तथा विपन्न समुदायका परिवारलाई शुक्रबार सिरक वितरण गरिएको छ ।

नुर स्मृति सेवा प्रतिष्ठान र ताण्डव रियल स्टेट प्रा.ली. द्वारा मुसहर समुदायका १०० भन्दा बढि गरिब तथा विपन्न परिवारलाई सिरक वितरण गरेको हो ।

पछिल्लो समयमा बढेको अत्यधिक जाडो बढेपछि कठ्यांग्रिएर जीवन धान्न बाध्य भएका विपन्न परिवारलाई सय भन्दा बढी परिवारलाई १/१ थानका दरले फाइबर सिरक प्रदान गरिएको हो । मध्य तराईमा केही दिन यता लगातार शीतलहर चल्दा गरिब तथा अति विपन्न परिवारलाई असहज भइरहेको अवस्थामा सो संस्थाले सिरक वितरण गरेपछि उनीहरुले राहतको महसुस गरेका छन् । बाराको कोहल्बि नगरपालिका वडा नं ९ स्थित मुसहर बस्तिमा मुसहर समुदायका १०० भन्दा बढी परिवारलाई सिरक वितरण गरिएको संस्थाका अध्यक्ष सहदेव राउतले जानकारी दिए । चिसोका कारण कसैले पनि अकालमै ज्यान गुमाउन नपरोस् भन्ने उदेश्यका साथ विपन्न परिवारको वडा अध्यक्षबाट तथ्याङ्क संकलन गरेर न्यानो कम्बल वितरण कार्यलाई निरन्तर दिने काम भइरहेको उनले बताए ।

अत्याधिक चिसो र शीतलहरका कारण दैनिक ज्यालादारी गर्नेहरु समस्यामा परेका छन् भने वृद्धवृद्धा तथा बालबालिकाहरु जोखिममा रहेका छन् ।शीतलहर र चिसोका कारण प्रत्येक वर्ष तराईमा स्थानीयले कठ्याङ्ग्रिएर अकालमै ज्यान गुमाउने गरेका छन् ।

सिरक बितरण कार्यक्रमको प्रमुख अतिथिमा कोहल्बि नगरपालिकाका नगर प्रमुख राम प्रसाद चौधरी, विशिष्ट अतिथिमा कोहल्बि नगरपालिकाका नगर उप-प्रमुख लक्ष्मीदेवि चौधरी, सभा अध्यक्षमा कोहल्बि नगरपालिका वडा नं ९का वडा अध्यक्ष दल बहादुर चौधरी , अतिथिमा कोहल्बि नगर उद्योग वाणिज्य संघका अध्यक्ष लक्ष्मी प्रसाद कलवार,समाजसेवी भरतराज काफ्ले, नुर स्मृति सेवा प्रतिष्ठान र ताण्डव रियल स्टेट प्रा.ली.का संचालक सदस्य चरण सिंह क्षेत्री लगायतको उपस्थिती रहेको थियो ।

कार्यक्रमको सन्चालन खडग प्रसाद उप्रेतीले गर्नु भएको थियो । संस्थाले आगामी दिनमा पनि गरिब तथा विपन्न समुदायका परिवारलाई पुन सहयोग गर्ने बताएको छ ।

एजेन्सी । जाडोमा मनतातो पानी पिउँदा हाम्रो शरीरलाई धेरै फाइदा हुन्छ । मनतातो पानीले निद्राबाट उठेपछिको सिथिल शरीरमा ऊर्जा दिने काम गर्छ । जसले गर्दा हामीलाई बिहानको नित्यकर्म गर्न सजिलो हुन्छ ।

जानौं न त मनतातो पानीका फाइदाहरु के कस्ता छन् : 

• उमालेको पानी शुद्ध हुन्छ र शरीरको पाचन प्रणाली नियमित बनाउन सघाउँछ । बिहान उठ्नेबित्तिकै तातो पानी पिउँदा शरीरमा जम्मा भएका विषाक्त तत्व पिसाबसँगै बाहिर जान्छन् ।
• शरीरमा पानीको मात्रा कमी भएपछि कब्जियतको समस्या उत्पन्न हुन्छ । यदी तपाईंले दिनहुँ बिहान कम्तीमा एक गिलास तातो पानी पिउनु भयो भने कब्जियतको समस्या कम हुन्छ ।
• बिहान र खानापछि हरेकपटक एक गिलास तातो पानीमा कागती वा मह मिसाएर पिउँदा मोटोपना नियन्त्रणमा सघाउ पुग्छ ।
• घाँटी दुखेको वा टन्सिल भयो भने तातो पानी पिउँदा फाइदा हुन्छ । तातो पानीमा नुन मिसाएर पिउँदा अझ लाभदायी हुन्छ ।
• तातो पानी पिउँदा शरीरको ताप बढ्छ । शरीरको तापक्रम बढ्दा पसिना निस्कन्छ, पसना निस्केपछि तापक्रम घट्छ र शीतल हुन्छ । पसिनाले शरीरमा बढी भएको नुन बाहिर निकाल्छ र रगतको शुद्धीकरणमा सहयोग पुर्‍याउँछ ।
• प्रायः महिला महिनाबारीका समयमा पेट दुखाइबाट पीडित हुन्छन् । यस्तो बेला तातो पानीमा सुकमेलको धुलो मिसाएर खाँदा फाइदाजनक हुन्छ । यसले टाउको तथा पेटको दुखाइ पनि कम गर्छ ।