बारा : लैया उपमहानगरपालिकाका नगर प्रमुख राजेश राय यादवले कलैया उपमहानगरपालिका अन्तर्गत संचालित स्वास्थ्य चौकीको अनुगमन तथा निरीक्षण गरेका छन् ।
उपमहानगरपालिका भित्र सञ्चालित स्वास्थ्य चौकीहरुलाई थप ब्यवस्थित गर्न ,र चौकीमा भईरहेको काम तथा विभिन्न सहज असहजता बारे चेकजाच गर्ने उद्देश्यले उपमहानगरका नगर प्रमुख यादवको नेतृत्वमा गएको टोलिले छड्के अनुगमन गरेको हो ।
कोरोना भाइरस कोभिड -१९ का कारण चैत देखि नै लगाइएको लकडाउन तथा निषेधाज्ञा हाल आएर करिब ७ महिनापछि सामान्य अवस्थामा फर्किदै गर्दा स्वास्थ्य संस्थाहरुबाट प्रवाह हुने सेवा सुविधाहरुको बारेमा जानकारी लिने उदेश्यले आज कलैया उपमहानगरपालिका वडा नं. १३ बलिरामपुरमा रहेको स्वास्थ्य चौकिको छड्के अनुगमन गरिएको नगर प्रमुख यादवले बताएका छन ।
अनुगमनको क्रममा स्वास्थ्य चौकीमा ५ जना कर्मचारी उपस्थित नरहेकोले मेयर यादवले लगत्तै ती कर्मचारीहरुको हाजिर कट्टा गरेका छन् । स्वास्थ्य संयोजकलाई स्पस्टिकरण पत्र काटन समेत निर्देशन दिएका छन् । अनुगमन पश्चात् मेयर यादवले अरु पनि स्वास्थ्य चौकीहरु को छड्के अनुगमन गर्ने बताएका छन।
सो अनुगमन टोलिमा कलैया उपमहानगरपालिका वडा नं. १३ का वडा अध्यक्ष राजन पटेल , स्वास्थ्य कर्मीहरु सहित को उपस्थिति रहेको थियो ।
कोरोना महामारीका बीच दसैंको रौनक छाएको छ । सुरक्षा विधि अपनाउँदै नेपालीहरू दशै पर्वलाई हर्षोल्लासका साथ मनाउन जुटेका छन् ।
आज फुलपाती हो । दसैंघर, कोत तथा घरघरमा फूलपाती भित्र्याएर फुलपातीलाई विशेष बनाउने गरिन्छ । नवरात्रको सातौं दिन यो पर्व मनाउने गरिन्छ । घटस्थापनाका दिनदेखि वैदिक विधिपूर्वक दुर्गालाई आह्वान गरी पूजाआजा गरिएको दसैंघर अथवा पूजाकोठामा शुभ साइतको प्रतीकका रूपमा उखु, हलेदो, केराको बोट, धानको बाला, बेलपत्र, मानक, कर्चुर, दारिम, जयन्ती, अशोकको फूल र अन्य पालुवा भित्र्याउने चलन छ ।
बडादसैंका बेला मान्यजनका हातबाट टीका, जमरा तथा प्रसाद ग्रहण गर्ने गरिन्छ । विगतमा आफूभन्दा मान्यजनका घरघरमा गएर टीका, जमरा र आशीर्वाद लिने गरिए पनि यसपालि कोरोना संक्रमणको खतराका कारण सावधानी अपनाएर मनाउन सरकारसँगै संस्कृतिविद्ले पनि सुझाव दिइरहेका छन् ।
विभिन्न नौ देवीको पूजाअर्चनापश्चात् दशमीका दिन जमरा निकालिन्छ भने जलको अभिषेक पनि लिने चलन छ । यसरी लिइएको जलले आयु बढ्ने र राम्रो स्वास्थ्य हुने जनविश्वास छ । कोभिड–१९ का कारण टीकाटालो गर्न र ज्येष्ठ नागरिककहाँ गएर आशीर्वाद लिने कार्यक्रम प्रभावित हुने देखिएको छ । सरकारले ज्येष्ठ नागरिकलाई जोखिमको सूचीमा राखेको छ ।
महाअष्टमी
बडादसैंको आठौँ दिन शनिबार दसैंघर, कोत, शक्तिपीठ तथा घरघरमा माता दुर्गा भवानीको बलिसहित पूजा आराधना गरी महाअष्टमी मनाइन्छ । यस दिन दसैंघर तथा जमराकोठामा दुर्गा भवानी, महाकाली, महासरस्वती र महालक्ष्मीको प्रतीकका रूपमा चामल, द्रव्य, जनै, सुपारी, फलफूल र नैवेद्यसहित नौ थुप्रा राखी दुर्गापूजा गरिँदै छ ।
यसैगरी फलामबाट बनाइएका हातहतियार र सवारी साधनलाई सफासुग्घर गरी बलिसहित पूजा गरिन्छ । पशुबलि नचढाउनेहरू यस दिन जमराकोठामा घिरौला, कुभिन्डो, मुला आदि बलि दिई दुर्गा भवानीलाई खीर तथा नरिवल चढाउने गर्दछन् ।
हनुमानढोकाको दसैंघरमा मध्यरातमा शक्तिरूपिणी दुर्गा भवानीको पूजाअर्चना र हर्ष बढाइँ गरिए पनि ५४ राँगा र ५४ बोकाको बलि भने नदिइने भएको छ ।
महानवमी
बडादसैंको नवौं दिन महानवमीमा दसैंघर, कोत, शक्तिपीठ तथा घरघरमा माता दुर्गा भवानीको बलिसहित पूजा आराधना गरिँदै छ । यसअघि अघिल्लो दिन महाअष्टमीमा पनि भवानीलाई बलिसहित पूजा गरिएको थियो । महानवमीका दिनमा घटस्थापनाका दिनमा राखिएको जमरा विभिन्न शक्तिपीठमा लगि चढाइन्छ ।
दसैंघर र कोतलगायत देशका विभिन्न देवी मन्दिर र शक्तिपीठमा बोका, हाँस, कुखुरा र राँगाको बलिसहित दुर्गा भवानीको विशेष पूजा आराधना र दुर्गा सप्तशती एवं देवीस्तोत्र पाठ गरिन्छ । पशुबलि नदिनेहरूले भने कुभिन्डो, घिरौंला, मुला, काँक्रो र जटा नरिवलसमेत बलि दिई पायस पनि चढाउँछन् ।
अधिकांश स्थानमा महाष्टमीको दिनमा बलि दिने र महानवमीका दिनमा मार हान्ने चलन छ । मार्कण्डेय पुराणमा उल्लेख भएअनुसार महानवमी तिथिकै दिन चामुण्डा देवीले रक्तबीज राक्षसलाई वध गरेकाले महानवमी पर्वलाई विशेष महत्वका साथ लिइन्छ ।
कतिपय शक्तिपीठमा भने नवमीमा हाँस, कुखुरा, बोका, भेडा र राँगाको पञ्चबलि दिने गरिन्छ ।